De naam “emendatio” is latijn voor “verbetering” of “correctie”. In het oud-engelse recht verwijst het naar de compensatie van schade of letsel, oftewel iets “rechtzetten”. In onze maatschappij, die bezeten is door economische groei, omzet, winst, inkomen, lidmaatschappen, aantallen “vrienden” en “volgers”, etc., is het belangrijk ons te realiseren welke soort groei we werkelijk nodig hebben. Meestal is dat niet zozeer numerieke groei als doel op zich, maar groei in kwaliteit, in begrip, compassie en bewustzijn, oftewel verbetering.

Ga maar eens na. Wat wil het zeggen dat er steeds meer geld in omloop is? Is dat niet simpelweg inflatie? Wat betekent het dat fabrieken steeds meer goederen produceren? Vaak niets anders dan dat we meer kostbare grondstoffen verbruiken. Grote aantallen elektronische speeltjes zijn niet echt noodzakelijk, maar gewoon een manier om onze “goede smaak” voor het voetlicht te brengen. Kostbare onderdelen worden niet adequaat gerecycled. Wat betekent het dat helpdesks en websites steeds grotere aantallen vragen en klachten kunnen verwerken? Is dat geen indicatie dat er in onze complexe maatschappij gewoon te veel vragen en klachten worden opgeroepen?  Veel van die complexiteit is niet afkomstig van de technologie zelf, maar van een gebrek aan daadwerkelijke samenwerking en standaardisatie. Teveel concurrentie is ons letterlijk aan het opbreken, terwijl veel goede ideeën vreemd genoeg geen kans krijgen omdat ze die concurrentie, die door het establishment in stand wordt gehouden, zouden verminderen.

Mijn website heet niet “emendatio” omdat ik alle antwoorden zou hebben, maar omdat ik geloof in verbetering en correctie, beginnend bij de kleine dingen, in plaats van altijd radicaal opnieuw beginnen met zogenaamde revolutionaire ideeën, om dan vaak weer dezelfde fouten te maken als in de oude situatie. Misschien ben ik een beetje te vergelijken met een social media initiatief genaamd de nudgers, alleen ben ik wat meer filosofisch en religieus bezig.

Ik geloof dat verbetering de enige echte groei is. Daarom sta ik stil bij lessen van wijzen uit het verleden. In plaats van ze weg te zetten als ouderwets en kortzichtig, denk ik dat ze vaak een tijdloos inzicht bieden in de menselijke natuur en de menselijke uitdagingen. Maar deze wijzen waren niet onfeilbaar en spraken elkaar soms ook tegen. Daarom moeten we een grote hoeveelheid onderscheidingsvermogen aan de dag leggen en ons inspannen om sommige van hun uitspraken te nuanceren of in ieder geval opnieuw (naar deze tijd) te vertalen en toe te passen. Op deze manier kunnen we zowel religieus fundamentalisme als de populaire neo-liberale vooruitgangs-illusies vermijden.

Verbetering betekent ook vereenvoudiging. Veel levensbeschouwingen zijn veel te complex geworden om geloofwaardig te zijn. Moge de Geest van God ons helpen deze dingen helderder te zien. En ten slotte heb ik de naam ‘emendatio’ ook gekozen omdat ik geloof in een betere toekomst. Verbetering is mogelijk als we die niet alleen voor onszelf zoeken, maar voor het hele menselijke ras en alle leven op aarde. Soms is een kleine of grote ramp het enige waardoor het totale ecosysteem en het belang van samenwerking weer op de agenda komen. Laten we hopen dat er niet al te veel van deze rampen noodzakelijk zijn.

Dit bericht is ook beschikbaar in het: Engels